Korfbal is de enige teamsport ter wereld waar mannen en vrouwen verplicht samen in één team spelen. Twee teams van acht spelers proberen een bal door een korf te gooien die op 3,5 meter hoogte staat. Klinkt simpel? De sport is verrassend tactisch, fysiek en verslavend.
In deze gids lees je alles wat je moet weten over korfbal: van de basisregels tot de geschiedenis, van zaal- tot veldkorfbal, en van je eerste training tot de Korfbal League. Of je nu nieuwsgierig bent, net wilt beginnen of iemand anders wilt uitleggen wat korfbal precies is: na dit artikel weet je het.
Hoe werkt korfbal? De basis in 2 minuten
Een korfbalteam bestaat uit acht spelers: vier vrouwen en vier mannen. Het veld is opgedeeld in twee vakken: een aanvalsvak en een verdedigingsvak. In elk vak staan twee vrouwen en twee mannen van beide teams.
Het doel is simpel: gooi de bal door de korf van de tegenstander. Elke goal telt als één punt. Na twee doelpunten wisselen de spelers van vak. Aanvallers worden verdedigers en andersom. Zo moet iedereen in het team zowel kunnen scoren als verdedigen.
Een paar regels die korfbal uniek maken:
- Je mag niet lopen met de bal. Zodra je de bal vangt, moet je stilstaan.
- Je mag niet dribbelen of stuiteren met de bal.
- Je mag alleen verdedigen tegen iemand van hetzelfde geslacht. Vrouwen verdedigen vrouwen, mannen verdedigen mannen.
- Solospel wordt afgestraft. Scoor je vanuit een situatie waarin je verdediger dichtbij staat ("verdedigd schot"), dan telt het doelpunt niet.
Deze regels dwingen samenspel af. Je kunt niet in je eentje naar de korf dribbelen zoals bij basketbal. Je moet bewegen zonder bal, vrijlopen, en je teamgenoten vinden. Dat maakt korfbal een echte teamsport.
De korf: het bijzondere doel
Anders dan bij de meeste balsporten staat het doel van korfbal niet aan de rand van het speelveld, maar midden in het vak. De korf hangt op een paal op 3,5 meter hoogte (2,5 meter voor de jongste jeugd) en je kunt er van alle kanten omheen spelen.
Dat maakt korfbal tactisch heel interessant. Er is geen "achterkant" van het doel waar je veilig bent als verdediger. Aanvallers kunnen van 360 graden rond de korf scoren. Verdedigers moeten constant alert zijn en hun positie aanpassen.
De bal moet van bovenaf door de korf vallen. Van onderaf scoren telt niet. En de korf heeft geen net dat dichtgaat: de bal valt er gewoon doorheen naar de grond.
Zaal- en veldkorfbal: twee seizoenen, één sport
Korfbal kent twee seizoenen per jaar. In de winter (oktober tot en met maart) speel je zaalkorfbal, in de zomer (april tot en met september) veldkorfbal.
Zaalkorfbal wordt gespeeld in een sporthal op een gladde binnenvloer. Het veld is kleiner, het spel is sneller, en de acties zijn explosief. De meeste topcompetities, waaronder de Korfbal League, worden in de zaal gespeeld.
Veldkorfbal wordt gespeeld op (kunst)gras in de buitenlucht. Het veld is groter (40 bij 20 meter), waardoor er meer ruimte is om te bewegen. Veldkorfbal vraagt meer uithoudingsvermogen en een ander soort tactiek.
De basisregels zijn bij beide varianten hetzelfde. Het grote verschil zit in de snelheid, de ruimte en de ondergrond. Veel korfballers vinden het leuk dat de sport twee gezichten heeft: snel en compact in de zaal, breed en fysiek op het veld.
De regels van korfbal: iets uitgebreider
Nu je de basis kent, hier de belangrijkste regels wat uitgebreider.
Speelduur
Een officiële korfbalwedstrijd duurt twee helften van 25 minuten, met een korte pauze ertussen. Bij jeugdwedstrijden kan de speeltijd korter zijn.
Wisselen van vak
Na elke twee doelpunten (door welk team dan ook) wisselen alle spelers van vak. Stond je in de aanval? Dan ga je verdedigen. Dit zorgt ervoor dat het spel eerlijk blijft en iedereen beide rollen vervult.
Verdedigd schot
Een schot is "verdedigd" wanneer je tegenstander van hetzelfde geslacht binnen armlengte afstand staat, actief probeert te verdedigen, en de hand omhoog heeft naar de bal. In dat geval mag je niet schieten. Doe je het toch en scoor je? Dan wordt het doelpunt afgekeurd.
Dit is een van de regels die korfbal zo uniek maakt. Je kunt niet simpelweg over iemand heen schieten. Je moet vrijlopen, combineren met je teamgenoten en een open schotkans creëren.
Strafworp
Bij een overtreding dicht bij de korf (binnen het strafwerpgebied) krijg je een strafworp. De schutter staat dan op 2,5 meter van de korf en mag onverdedigd schieten. Vergelijkbaar met een penalty bij voetbal.
Geen fysiek contact
Korfbal is een niet-contactsport. Duwen, vasthouden en het lichaam gebruiken om een tegenstander te blokkeren is verboden. Dit maakt korfbal een relatief veilige sport met weinig blessures vergeleken met contactsporten.
Wil je alle regels tot in detail kennen? Bekijk dan ons artikel: korfbalregels eenvoudig uitgelegd.
De geschiedenis van korfbal
Korfbal is een Nederlandse uitvinding. In 1902 reisde onderwijzer Nico Broekhuysen naar Zweden om te kijken hoe scholen daar gymnastiekonderwijs gaven. Daar maakte hij kennis met een spel genaamd "ringboll", waarbij twee teams een bal door een ring moesten gooien.
Terug in Amsterdam paste Broekhuysen het spel aan. In plaats van ringen bond hij rieten korven aan de palen, zodat toeschouwers beter konden zien of er gescoord was. De sport kreeg een logische naam: korfbal.
Het spel sloeg meteen aan. Al in 1903 richtte hij de Nederlandsche Korfbal Bond op. Wat korfbal bijzonder maakte: vanaf het allereerste begin was het een gemengde sport. Mannen en vrouwen speelden samen. In 1902 was dat revolutionair.
Vandaag de dag is korfbal nog steeds de enige teamsport waar gemengd spelen verplicht is in de officiële regels. Het KNKV (Koninklijk Nederlands Korfbalverbond) telt ongeveer 90.000 leden bij zo'n 500 aangesloten verenigingen. En internationaal groeit de sport: de IKF (International Korfball Federation) heeft inmiddels meer dan 69 aangesloten landen.
Korfbal in Nederland: van je buurt tot de Korfbal League
Beginnen bij een korfbalvereniging
In Nederland zijn er ongeveer 500 korfbalverenigingen verspreid over het hele land. De kans is groot dat er een club bij jou in de buurt is. De meeste clubs verwelkomen nieuwe leden graag, ook als je nog nooit een bal hebt aangeraakt.
Bij een korfbalvereniging train je meestal twee keer per week en speel je in het weekend een competitiewedstrijd. Er zijn teams voor alle leeftijden: van de jongste jeugd (vanaf 5-6 jaar) tot senioren en recreanten.
De competitie
De KNKV organiseert de korfbalcompetitie in Nederland. Die is opgebouwd in klassen, vergelijkbaar met het voetbal. Van de laagste klasse in je district tot de hoogste: de Korfbal League.
De Korfbal League is de topcompetitie van Nederland, met de beste tien teams van het land. Wedstrijden worden uitgezonden op televisie en trekken duizenden toeschouwers. Clubs als PKC, Fortuna en LDODK zijn bekende namen in de korfbalwereld.
Daaronder heb je de Eredivisie en de Overgangsklasse, gevolgd door diverse lagere klassen per district.
Korfbal internationaal
Hoewel korfbal een Nederlandse sport is, wordt het inmiddels in meer dan 69 landen gespeeld. De sterkste korfballanden naast Nederland zijn België, Taiwan (Chinese Taipei) en Suriname.
Om de vier jaar wordt het WK korfbal georganiseerd door de IKF. Het eerste WK vond plaats in 1978 in Nederland. Tot nu toe heeft Nederland elk WK gewonnen, maar landen als Taiwan en België komen steeds dichterbij.
Korfbal is erkend door het IOC (Internationaal Olympisch Comité) en was onderdeel van de World Games. De droom van veel korfballers: dat de sport ooit op de Olympische Spelen komt.
Waarom korfbal?
Er zijn veel redenen om met korfbal te beginnen. Hier zijn de belangrijkste.
Echt teamwork. Geen enkele andere sport dwingt zoveel samenspel af als korfbal. Je kunt niet solo scoren. Je moet samen bewegen, combineren en kansen creëren.
Mannen en vrouwen samen. Korfbal is de enige teamsport waar mannen en vrouwen verplicht samen spelen. Dat maakt het sociaal, inclusief en uniek.
Laagdrempelig. Je hebt geen dure uitrusting nodig. Een paar sportschoenen en sportkleding, en je kunt meedoen. De meeste clubs lenen je in het begin materiaal.
Geschikt voor alle leeftijden. Of je nu 6 bent of 60: er is altijd een team voor jou. Veel clubs hebben ook recreantenteams voor wie minder competitief wilt spelen.
Weinig blessures. Omdat korfbal een niet-contactsport is, zijn ernstige blessures relatief zeldzaam vergeleken met sporten als voetbal of hockey.
Een hechte community. Korfbalverenigingen staan bekend om hun sociale karakter. Na de training en wedstrijd is er altijd een derde helft in de kantine. Je maakt snel vrienden.
Benieuwd welke uitrusting je nodig hebt om te starten? Lees: welke uitrusting heb je nodig voor korfbal?
Hoe begin je met korfbal?
Wil je korfbal proberen? Dit is hoe je start:
- Zoek een korfbalvereniging bij jou in de buurt. Op de website van het KNKV (knkv.nl) kun je zoeken op postcode.
- Ga een keer meekijken of meetrainen. Bijna alle clubs bieden gratis proeftrainingen aan.
- Meld je aan. Als het bevalt, word je lid. De contributie varieert per club, maar is meestal tussen de 15 en 25 euro per maand.
- Haal je basisuitrusting. Sportschoenen (zaal en buiten), sportkleding en een bidon. De rest heeft je club.
Je hoeft geen ervaring te hebben. Korfbal is een sport die je al doende leert. En omdat iedereen welkom is, voel je je snel thuis.
Korfbal en KORFBALINC.
KORFBALINC. is het digitale platform voor de korfbalcommunity. We volgen het laatste nieuws, transfers en toernooien. En in onze webshop vind je unieke korfbalproducten die je nergens anders vindt: van het KORFBALINC. coachboard tot korfbalsokken en spellen.
Of je nu al jaren speelt of vandaag voor het eerst over korfbal leest: je bent welkom. Want samen maken wij korfbal nog leuker.
Bekijk de KORFBALINC. shop | Volg het laatste korfbalnieuws | Bekijk de toernooikalender
Veelgestelde vragen over korfbal
Hoeveel spelers zitten er in een korfbalteam?
Een team bestaat uit acht spelers: vier vrouwen en vier mannen.
Hoe hoog hangt de korf?
Op 3,5 meter voor senioren en 2,5 meter voor de jongste jeugdcategorieën.
Is korfbal een contactsport?
Nee. Fysiek contact zoals duwen en vasthouden is verboden.
Hoe lang duurt een korfbalwedstrijd?
Twee helften van 25 minuten, met een pauze ertussen.
Vanaf welke leeftijd kun je korfballen?
De meeste clubs bieden korfbal aan vanaf 5 of 6 jaar.
In hoeveel landen wordt korfbal gespeeld?
Korfbal wordt in meer dan 69 landen gespeeld. De IKF (International Korfball Federation) coördineert de sport wereldwijd.
Wat kost het om te korfballen?
De contributie varieert per club, maar ligt meestal tussen de 15 en 25 euro per maand. Dure uitrusting is niet nodig.
