Waarom ik stop met seizoensplanningen

De eerste competitie zit er ondertussen al weer op. Als trainer ben ik weer aan de slag in de jongere jeugd. Dit jaar met mijn team naar het “echte korfbal”: twee-vaks. Een grote nieuwe stap in de ontwikkeling van de spelers. Ik neem jullie even mee terug naar het begin van dit seizoen. Na het regelen van de oefenwedstrijden, ouderavond en rijschema, was het tijd voor de voorbereiding van het spelletje zelf!

Ieder seizoen begin ik met een seizoensplanning. Netjes in blokken uitgewerkte doelen, thema’s, ideeën. Van september tot juni. Een duidelijke rode draad, met ruimte voor uitstapjes. Dat was voor mij altijd dé voorbereiding op het seizoen. Ook in trainerscursussen leerde ik: denk op lange termijn en zorg dat alle belangrijke onderdelen van het korfbal terugkomen. Dat helpt bij een doel op de training en een omgeving om beter te worden.

Ik stop ermee dit seizoen. Geen seizoensplanning meer. Niet omdat ik ontevreden ben over hoe het afgelopen jaar is gegaan. Integendeel, ik kijk met veel plezier terug op mijn eerste jaar als pupillencoach. Maar juist door dit seizoen ben ik anders gaan kijken naar wat de kinderen nodig hebben. Ontwikkeling verloopt niet lineair. Het wisselt tussen rennen, springen, vliegen, duiken, vallen en opstaan. Snel en langzaam. Ontwikkeling is voor mij ook niet te meten op één moment, zoals in een wedstrijd. Een slechte wedstrijd betekent niet dat er geen ontwikkeling is geweest. Een goede wedstrijd betekent niet dat we iets beheersen. Zeker niet bij kinderen. Dus hoe ver kan ik vooruitplannen met spelers van 10 jaar? En tot welk detail plan ik dan?

Daarbij is iedere speler natuurlijk anders. Hoe verder ik plan en hoe gedetailleerder ik dat doe, hoe groter de kans dat die planning niet meer aansluit bij wat een speler op dat moment nodig heeft. Door een heel seizoen te plannen, ontstaan er bovendien vaak lijstjes met vaardigheden die spelers op een bepaald moment zouden moeten beheersen. Maar voor wie geldt dat lijstje eigenlijk? Wat is het gevolg als ze dat lijstje niet volledig beheersen? Hoe toets je dat eigenlijk?

Daarom ben ik anders naar de planning gaan kijken. Wie zou daarin centraal moeten staan? De individuele speler. Die speler wil ontwikkelen, leren en beter worden. Net als zijn teamgenoten, maar ieder met andere vaardigheden, inzichten en voorkeuren. De uitdaging is om de speler centraal te stellen, terwijl we door het seizoen heen samen zoveel mogelijk ontwikkelen.

Om iets concreet te maken, deel ik alles nog steeds graag op in kleine blokken. Misschien helpt mijn achtergrond als software engineer daarbij. Ik blijf van groot naar klein denken. Waar ik meer op ben gaan focussen zijn de korfbalvaardigheden zelf, minder op het plannen van periodes voor bepaalde acties. Zeker in deze jonge leeftijdsgroep denk ik dat bezig zijn met scoren en elkaar vrijspelen in één-tegen-één duels veel meer bijdraagt aan de ontwikkeling van de spelers dan het netjes plannen van alle korfbalacties door een seizoen heen. Ik denk zelfs dat vrijwel alle korfbalacties te vertalen zijn naar een één-tegen-één duel. Maar dat is een stelling voor een volgend artikel.

Dus ben ik gestopt met periodiseren? Eigenlijk wel. In ieder geval met de klassieke vorm waarin je een seizoen opdeelt in periodes. Bij de jonge jeugd zie ik geen piekmoment in het seizoen waar ik bewust naartoe wil werken. Wat er wél is, is de verantwoordelijkheid om spelers te laten ontwikkelen in hun korfballende en sociale vaardigheden in een omgeving waar plezier, uitdaging en ontwikkeling ervoor zorgen dat ze zo lang mogelijk door willen gaan met onze sport.

Mijn planning stopt dus niet helemaal, maar is wel veranderd. Korter, adaptiever, dicht bij de speler. Ik ben benieuwd hoe andere trainers hier tegenaan kijken. Hoe ver plan jij de ontwikkeling van jonge spelers?